రెండు బకెట్ల నీళ్ళు ఒకేలా కనిపించవచ్చు, కానీ ఒకదాంట్లో soap నురగ రాదు. ఆ నీళ్ళలో ఏ salt దాగి ఉందో, వేడి చేస్తే ఏం జరుగుతుందో తెలిస్తే temporary, permanent అనే పేర్ల అర్థం తేలిపోతుంది.
Hard waterలో calcium, magnesium ions కరిగి ఉంటాయి. Soapతో కలిసినప్పుడు ఈ ions కరగని scum ఏర్పరుస్తాయి. అందుకే hard waterలో soap ఎక్కువ ఖర్చవుతుంది, నురగ తక్కువగా వస్తుంది.
Temporary hardnessకి calcium bicarbonate, magnesium bicarbonate కారణం. Boiling చేస్తే calcium bicarbonate కరగని calcium carbonateగా మారుతుంది. Magnesium bicarbonate ఎక్కువగా magnesium hydroxideగా అడుగున చేరుతుంది.
Kettle లోపల తెల్లటి పొర చూశారా? ఆ kettle scale ఎక్కువగా calcium carbonate. Temporary hardness ఉన్న నీళ్ళను మళ్ళీ మళ్ళీ మరిగిస్తే kettleలో ఆ పొర పేరుకుంటుంది.
Permanent hardnessకి calcium, magnesium chlorides, sulphates కారణం. ఈ salts boilingతో విడిపోవు, కాబట్టి boiling permanent hardnessను తొలగించదు. Permanent అంటే ఏ treatmentతోనూ పోదని అర్థం కాదు.
Temporary hardnessను Clark method కూడా తొలగిస్తుంది. Clark methodలో slaked lime, అంటే calcium hydroxide, కలుపుతారు. Slaked lime calcium bicarbonateను కరగని calcium carbonateగా మారుస్తుంది. Magnesium bicarbonate నుంచి magnesium hydroxide, calcium carbonate రెండూ అడుగుకు చేరతాయి.
Calgon methodలో sodium hexametaphosphate వాడతారు. Calgon calcium, magnesium ionsను కరిగే complexలో బంధిస్తుంది. ఆ ions నీళ్ళలోనే ఉన్నా soapతో scum చేయలేవు.
Ion exchange పద్ధతిలో zeolite, అంటే permutit, calcium, magnesium ionsను తీసుకుని వాటి బదులు sodium ionsను నీళ్ళలోకి వదులుతుంది. వాడిన zeoliteను ఉప్పు ద్రావణంతో మళ్ళీ పనికొచ్చేలా చేయవచ్చు.
పరీక్షలో, permanent hardnessకి కారణమైన salt ఏది అని ఈ question అడుగుతోంది. సమాధానం calcium sulphate. Calcium sulphate boilingతో విడిపోదు. Calcium, magnesium bicarbonates ఇచ్చేది temporary hardness.
Removal methodతో match చేయమని అడగవచ్చు. Trap పేర్లలో ఉంది. Permanent hardnessను తొలగించేది washing soda, అంటే sodium carbonate. Baking soda, అంటే sodium bicarbonate, hardnessను తొలగించదు, కలిగించదు కూడా.
Elimination కోసం salt పేరులో రెండు భాగాలు చూడండి. ఒకటి, metal hardness ఇచ్చే రకమా? రెండు, anion bicarbonate నా, లేక sulphate, chloride నా? రెండు జవాబులూ కలిపితే hardness రకం తేలుతుంది. తరువాత hardness units, heavy water చదవండి.
Trivia time. Calcium sulphate ప్రకృతిలో ఏ mineralగా దొరుకుతుందో తెలుసా? Gypsum. Gypsumలో ప్రతి calcium sulphate unitకి two water molecules ఉంటాయి.